Tapu ve kadastro
Tapu harcı ve satış giderleri nasıl hesaplanır?
Gerçek satış bedeli, emlak vergisi değeri ve döner sermaye giderini ayrı ayrı değerlendirin.

Harcın hesabında hangi tutar kullanılır?
Gayrimenkul alım satımında tapu harcı için esas alınan tutar gerçek devir bedelidir. Bu tutar, taşınmazın emlak vergisi değerinin altındaysa hesaplama bu alt sınır dikkate alınarak yapılır. Emlak vergisi değeri belediyedeki vergilendirme kaydında yer alan tutardır. İlan fiyatı, ekspertiz raporundaki tahmin ve satışta tarafların anlaştığı bedel farklı kavramlardır. Örneğin Pamukkale’de bir daire için önce gerçek satış tutarını yazın, sonra ilgili belediyedeki emlak vergisi değeriyle karşılaştırın. Başvuru sırasında bedelin gerçeğe uygun beyan edilmesi, ileride eksik harç ve ceza riskiyle karşılaşmamak için önemlidir.
Alıcının ve satıcının payını ayrı hesaplayın
Gelir İdaresi Başkanlığının alım satım açıklamasına göre genel satış işleminde harç, esas alınan bedelin binde yirmisi oranında alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı alınır. Örneğin hesaba esas bedelin 3.000.000 TL olduğu bir satışta, bu oranla alıcının harcı 60.000 TL ve satıcının harcı 60.000 TL olur. Hesap örneği döner sermaye hizmet bedelini içermez. Bağış, miras intikali, ipotek tesisi veya başka bir işlem türü için satış örneğini doğrudan kullanmayın. İşlem günü geçerli oranı, varsa istisnayı ve ödemenin kimin adına çıkarıldığını resmî kaynaktan doğrulayın.
Diğer masrafları ayrı satırlara yazın
Döner sermaye hizmet bedeli, tapu harcından ayrı bir kalemdir. TKGM’nin güncel tarifesini ve başvuruya ait tahakkuku kontrol edin. İşlemde temsil gerekiyorsa vekâletname masrafı, finansman kullanılıyorsa banka ve ekspertizle ilgili giderler, aracılık varsa sözleşmedeki hizmet bedeli gündeme gelebilir. Sigorta ve yeni abonelik için de bütçe ayırmak gerekebilir. Satış öncesi hazırlayacağınız tabloda her kalem için tutarı, ödeme tarihini ve ödeyecek kişiyi yazın. Tutarı henüz kesinleşmemiş bir kalemi tahmin olarak işaretleyin ve resmî bildirim geldiğinde güncelleyin.
Ödeme kaydını saklayın
Harcı yatırmadan önce e-tahsilat numarasını ve işlem tarafını resmî bildirimle eşleştirin. Gelir İdaresi, vergi daireleri, anlaşmalı banka şubeleri ve Dijital Vergi Dairesi üzerinden ödeme kanalları bulunduğunu belirtir. Satış bedeli için yapılacak banka transferiyle harç ödemesinin dekontlarını ayrı saklayın. Randevu değişirse aynı ödeme kaydının yeni randevuda nasıl kullanılacağını müdürlüğe sorun. Bir bedel yanlış beyan edildiyse sonraki adımı bir başkasının tecrübesine dayanarak seçmek yerine vergi dairesinden işleminize özel bilgi alın. İşlem dosyasına ödeme tarihini, hangi kişi adına yapıldığını ve başvuru numarasını kaydedin. Harç dışında çıkan bedellerin hangi hizmet karşılığında tahsil edildiğini sorarak bütçe çizelgesindeki çift kayıtları önleyebilirsiniz.