İnşaat ve yapı
İnşaat sözleşmesi ve hakediş nasıl hazırlanır?
İş kapsamını, ölçüm yöntemini ve ödeme adımlarını proje başlamadan önce anlaşılır biçimde yazıya dökün.

İmzalanacak işi ölçülebilir biçimde tanımlayın
Bir müstakil ev, apartman tadilatı veya kaba inşaat işi için yükleniciyle görüşürken başlangıç noktası işin tanımıdır. Sözleşmeye eklenen projeler, mahal listesi, teknik şartname ve iş programı hangi imalatların beklendiğini gösterir. Örneğin banyo yenilemesinde yalnızca kaplama mı değişecek, yoksa su yalıtımı, süzgeç ve tesisat da kapsama girecek mi? Bu sorunun cevabı ödeme ve teslim koşullarını değiştirir. Türk Borçlar Kanunu eser sözleşmesini yüklenicinin eser meydana getirme, iş sahibinin bedel ödeme yükümlülüğü üzerinden düzenler. Projenin niteliğine uygun sözleşme koşullarını gerektiğinde uzmanla değerlendirin.
Bedel yöntemini ve değişiklik sürecini yazın
Götürü bedelde, tanımlanan iş kapsamı için toplam bedel üzerinde anlaşılır. Birim fiyat kullanılan işlerde ise ölçülen miktarlarla birim fiyatlar ödeme hesabına temel olabilir. Hangi yöntemin kullanılacağını, vergi ve diğer giderlerin dahil olup olmadığını, sahada çıkabilecek ek işlerin nasıl onaylanacağını açıkça yazın. Örneğin kazı sırasında beklenenden farklı bir zeminle karşılaşıldığında yeni işin teknik gereği, miktarı ve bedeli ayrı kayda alınabilir. Ek işin kimin yazılı onayıyla başlayacağını ve tamamlanma tarihini nasıl etkileyeceğini baştan belirlemek, tarafların iş ilerledikten sonra farklı kapsam varsaymasını önler.
Hakedişi gerçekleşen iş üzerinden kontrol edin
Hakediş, sözleşmedeki yönteme göre belirli bir tarihe kadar tamamlanan işin ödemeye esas hesabıdır. Birim fiyatlı bir işte imalat kalemi, ölçü birimi, bu dönem gerçekleşen miktar ve önceki dönemlerde ödenen tutar gibi alanlar ayrı gösterilebilir. Aşama esaslı bir işte ise bir ödeme aşamasının gerçekleşmesi için hangi işlerin tamamlanacağı somut tanımlanmalıdır. Ölçüm tutanağını, varsa saha fotoğraflarını ve hesap cetvelini birlikte saklayın. Aynı imalatın ikinci kez yazılmadığını, avans kesintisinin doğru işlendiğini ve ödemenin hangi onaya bağlı olduğunu kontrol edin.
Teslimi ve eksikleri ayrı tutanakla kaydedin
İşin sonuna geldiğinizde son hakediş hesabını teslim incelemesiyle birlikte yürütün. Eksik veya kusurlu görülen işleri yer, nitelik ve giderilme tarihiyle tutanağa yazın. Anahtar, cihaz garanti belgeleri, bakım talimatları ve güncel proje çizimleri gibi teslim unsurlarını sözleşmede önceden sayın. Bir uyuşmazlık çıkarsa sözleşme eki, yazılı değişiklik onayı, ölçüm kayıtları, ödeme belgeleri ve teslim tutanağını tarih sırasıyla bir araya getirin. Arsa payı karşılığı gibi tapu devrini de içeren modellerde şekil, teminat ve devir takvimi ayrıca önem taşır. Böyle bir projede sözleşmeyi imzadan önce uzman incelemesine sunun.